Bổ sung canxi cho bà bầu

18

Bổ sung canxi cho bà bầu như thế nào là hợp lý luôn là vấn đề mà các chị em phụ nữ khi mang thai quan tâm. Tìm hiểu các nghiên cứu và tham vấn y khoa từ Ts.Bs Đinh Bích Thủy (Bệnh viện Phụ sản Trung ương) để biết cách uống canxi cho mẹ bầu chuẩn khoa học.

Bổ sung canxi cho bà bầu đóng vai trò như thế nào?

Canxi là khoáng chất rất cần thiết cho cơ thể. Nó chiếm vai trò quan trọng trong nhiều phản ứng, hoạt động như co cơ, tạo xương và hoạt động của enzyme, hormone.

bổ sung canxi cho bà bầu
Tổng hợp tất cả những điều cần biết về bổ sung canxi cho bà bầu suốt thai kỳ.

Trong quá trình mang thai, một loạt các thay đổi sinh lý xảy ra. Mục đích cân bằng nội môi của mẹ đồng thời cung cấp cho sự tăng trưởng và phát triển của thai nhi.

Bổ sung canxi cho bà bầu đầy giúp mẹ khỏe mạnh, con có cơ hội phát triển tối đa về chiều cao và trí tuệ sau này. Giảm thiểu nguy cơ loãng xương ở mẹ và các bệnh còi cọc, chậm lớn… ở trẻ.

Điều gì xảy ra khi bổ sung canxi cho bà bầu

Khi mang thai, cơ thể mẹ bầu thay đổi đáng kể. Canxi cũng như các chất khác khi cung cấp vào cơ thể bà bầu đều trải qua các bước: chuyển hóa, hấp thu, bài tiết. Cần hiểu rõ cơ chế của canxi khi vào cơ thể để có cách lựa chọn và bổ sung canxi cho bà bầu phù hợp nhất.

Chuyển hóa canxi khi mang thai

Canxi được chuyển hóa và hấp thu qua đường ruột dưới dạng hòa tan hoặc gắn với các phân tử hữu cơ. 

Phản ứng cân bằng canxi trong thai kỳ bao gồm tăng hấp thu canxi ở ruột, tăng bài tiết canxi qua nước tiểu và tăng vận chuyển canxi vào xương.

Hấp thụ canxi vào cơ thể

Sự gia tăng hấp thu canxi của con có liên quan trực tiếp đến lượng canxi của mẹ. Nghiên cứu (Ritchie et al.) báo cáo rằng bà bầu có lượng canxi trung bình là 1171 mg/ngày. Trong khi mang thai hấp thụ 57% trong tam cá nguyệt thứ hai và 72% trong tam cá nguyệt thứ ba.

Su-hap-thu-canxi-vao-co-the
Sự hấp thu của canxi vào cơ thể.

Cơ chế hấp thu canxi liên quan đến việc gắn canxi với một loại protein cụ thể (protein liên kết với canxi) . Sự tổng hợp được kích thích bởi các dạng hoạt động của vitamin D (1,25-dihydroxyv vitamin D). Nồng độ trong huyết thanh 1,25 (OH) 2D của mẹ tăng gấp đôi khi mang thai. Điều này cho phép sự hấp thu canxi của ruột cũng tăng gấp đôi. Việc hấp thụ canxi có thể bị cản trở do thiếu vitamin D. Vì đây là yếu tố chính ảnh hưởng đến việc hấp thụ canxi từ ruột. 

Bài tiết 

Tăng canxi niệu sinh lý xảy ra trong thai kỳ do tăng hấp thu canxi của mẹ. Các nghiên cứu chỉ ra canxi trong nước tiểu nằm trong giới hạn bình thường khi nhịn ăn nhưng tăng sau bữa ăn. Điều này chứng tỏ sự bài tiết tăng cao có liên quan đến sự gia tăng hấp thu canxi. 

Sự bài tiết canxi qua nước tiểu đã được chứng minh là tăng tới 43% giữa giai đoạn thai kỳ thứ 2 và thứ 3. Mặc dù sự bài tiết canxi qua nước tiểu tăng lên trong thai kỳ nhưng sự hấp thu canxi ở ruột không bị suy giảm. Do đó, chỉ cần bổ sung canxi cho bà bầu đúng loại một cách hợp lý thì mẹ sẽ không lo đến các tác dụng phụ.

Mẹ bầu cung cấp canxi cho thai nhi như thế nào?

me-bo-sung-day-du-canxi-va-cac-duong-chat-giup-co-phat-trien-toan-dien
Bổ sung đầy đủ canxi cho mẹ bầu giúp con phát triển toàn diện.

Đặc điểm chính của quá trình chuyển hóa canxi ở thai nhi là sự vận chuyển qua nhau thai. Trong khi PTH (hormone tuyến cận giáp) và calcitonin không qua được nhau thai. Nồng độ canxi của thai nhi cho thấy rằng canxi ion hóa được chuyển từ mẹ sang thai nhi với tốc độ 50 mg / ngày sau 20 tuần tuổi thai đến tối đa 330 mg / ngày sau 35 tuần tuổi thai.

Khi sinh, nguồn canxi nhau thai đột ngột chấm dứt và nồng độ canxi trong huyết thanh giảm. Sau khi đạt đến độ tuổi từ 24 đến 48 giờ, nồng độ canxi ở trẻ sơ sinh sẽ ổn định.

Nhu cầu canxi cho mẹ bầu là bao nhiêu?

WHO khuyến cáo nên bổ sung 1,5 – 2.0 g canxi / ngày với tổng liều hàng ngày. Nên được chia liều và kết hợp với bữa ăn từ khi mang thai 20 tuần cho đến khi kết thúc thai kỳ. Nhóm đối tượng bao gồm tất cả phụ nữ mang thai. Đặc biệt là những người có nguy cơ cao huyết áp thai kỳ và ở những khu vực có lượng canxi thấp. Trong đó, các đối tượng mang thai ở những tháng đầu tiên cần xem xét bổ sung canxi từ: 800-1000mg/ngày.

Đại học Sản phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG) khuyến cáo: Phụ nữ mang thai và cho con bú trên 19 tuổi nên tiêu thụ 1000 mg canxi mỗi ngày. Với các thanh thiếu niên mang thai từ 18 tuổi trở xuống cần ít nhất 1300 mg canxi mỗi ngày. Nhu cầu canxi cho bà bầu dao động trung bình: 1000 – 1500 mg canxi nguyên tố tùy thuộc vào từng giai đoạn.

Dấu hiệu thiếu canxi trong khi mang thai và cho con bú

dấu hiệu cần bổ sung canxi cho bà bầu
Các dấu hiệu mẹ bầu thiếu canxi.

Thiếu canxi, có thể có tác động bất lợi đến sức khỏe của xương ở bà bầu, phụ nữ cho con bú. Vì xương dự trữ hầu hết canxi của cơ thể và thay thế cho việc mất chất lỏng ngoại bào. 

Phụ nữ mang thai có nguy cơ gặp các biểu hiện như: Mệt mỏi, Đau nhức bắp cơ, tê chân, đau lưng, đau khớp, Chuột rút, Tăng nguy cơ loãng xương…

Hậu quả khi thiếu canxi trong thai kỳ

Bổ sung canxi liều cao (> 1000mg / ngày) có thể làm giảm nguy cơ tiền sản giật và sinh non. Đặc biệt đối với phụ nữ có chế độ ăn ít canxi (bằng chứng chất lượng thấp). 

Nghiên cứu tại: Bổ sung canxi khi mang thai ngăn chặn rối loạn tăng huyết áp và các vấn đề liên quan.

Khi thiếu canxi gây hậu quả:

Đối với mẹ:

Chuột rút khi mang thai

Bà bầu bị tê tay, tê chân.

Đau lưng khi mang thai.

Bà bầu bị tăng huyết áp và các bệnh lý do thiếu canxi khác.

Đối với bé:

Suy dinh dưỡng ngay khi còn trong bụng mẹ.

Nguy cơ bị sinh non, giảm chiều dài sơ sinh.

Tăng tỷ lệ còi xương bẩm sinh, biến dạng các xương gây dị hình.

Nguyên tắc vàng khi bổ sung canxi cho bà bầu

Các bà bầu cần hiểu rõ nhu cầu canxi theo từng giai đoạn và bổ sung đúng thời điểm để mang lại hiệu quả tối ưu nhất.

Bổ sung canxi cho bà bầu từ khi nào?

bo-sung-canxi-cho-ba-bau-ngay-tu-giai-doan-dau
Bà bầu cần đầy đủ canxi ngay giai đoạn đầu thai kỳ.

Dựa theo vai trò của canxi thì bà bầu nên cân nhắc để bổ sung canxi trong suốt thai kỳ và sau khi sinh. 

Ngày tháng đầu mang thai, lượng canxi cho mẹ bầu đã tăng mức 800mg/ngày. Do đó, bà bầu cần tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo đủ nhu cầu canxi cần thiết. Bổ sung qua chế độ ăn, vitamin tổng hợp, chế phẩm bổ sung canxi… giúp mẹ khỏe mạnh, chuẩn bị tiền đề cung cấp cho sự phát triển của con.

Thời điểm uống canxi cho bà bầu

Theo các chuyên gia, bà bầu nên uống canxi sau bữa ăn sáng 30 phút – 1 tiếng. Kết hợp với tắm nắng (ánh sáng mặt trời vào sáng sớm) sẽ giúp mẹ hấp thu được 1 lượng vitamin D tự nhiên. Từ đó, giúp tổng hợp và hấp thu canxi hiệu quả.

Với lượng canxi cần bổ sung thêm, bà bầu nên chia nhỏ lượng canxi cần uống. Mỗi lần không quá 500mg. Thời điểm buổi trưa, sau ăn khoảng 1 tiếng thích hợp với liều thứ 2 trong ngày cho bà bầu. Không uống canxi vào buổi tối sẽ tăng nguy cơ lắng đọng gây sỏi thận…Tham khảo: Uống canxi vào lúc nào tốt nhất cho bà bầu

Tránh uống canxi cùng 1 số chất

+ Vitamin C

Vitamin C (Axit ascorbic) nếu kết hợp với canxi trong viên uống bổ sung sẽ tạo thành muối khó hòa tan. Điều này gây cản trở hấp thu canxi vào cơ thể. Đồng thời, các tinh thể muối không hòa tan rất dễ gây sỏi thận, sỏi bàng quang, đặc biệt ở bà bầu và người già.

+ Sắt

Sắt và canxi là bộ đôi không thể thiếu cho bà bầu. Tuy nhiên, chúng tại gây cản trở hấp thu của nhau với mức liều 300mg canxi trở lên. Do đó, khi bổ sung canxi cho bà bầu cần cách thời điểm uống sắt khoảng 2-4 giờ để đảm bảo không ảnh hưởng đến hấp thu.

+ Một số thuốc

Các loại thuốc chữa bệnh hen suyễn, viêm xương khớp. Thuốc nhuận tràng, chữa bệnh tiểu đường… có nguy cơ giảm hấp thu canxi.

+ Một số đồ uống, thực phẩm có thể làm giảm sự hấp thu canxi của cơ thể

Uống nhiều cafe, trà, đồ uống có ga sẽ làm mất canxi qua nước tiểu.

Không bổ sung canxi cùng với các thực phẩm có chứa nhiều oxalate như chocolate, các loại đậu, củ cải… Vì các thực phẩm này làm giảm hấp thu canxi và có thể tăng nguy cơ sỏi thận.

Nên uống canxi cùng vitamin D, vitamin K2

bổ sung canxi cho bà bầu với thực phẩm chức năng
Sản phẩm bổ sung canxi cần chứa các vitamin và khoáng chất giúp tối ưu hấp thu.

Vitamin D3 được cơ thể đưa tới gan và chuyển hóa thành dạng hoạt động hơn. Tiếp đó, nó được chuyển hóa tại thận và chia làm 2 nhánh để thực hiện các chức năng khác nhau.

Một phần được lưu lại tại gan và thận. Vitamin K2 giúp định hướng canxi hấp thu vào xương, điều hòa canxi trong máu. Nhờ đó, nồng độ canxi máu ở mức ổn định.

Phần khác được giữ lại trong xương giúp xương chắc khỏe. Nó còn giữ vai trò điều hòa một số chất khác giúp tạo điều kiện phát triển hệ sinh sản ở phụ nữ. Bổ sung vitamin D3 còn giúp chống suy nhược cơ thể. Đặc biệt với đối tượng phụ nữ mang thai.

Chú ý khi bổ sung canxi cho mẹ bầu

Bà bầu cần lưu ý khi bổ sung canxi cho mình. Tránh dùng quá liều, sai loại gây các tác dụng không mong muốn.

Cần lựa chọn loại canxi phù hợp

Khi chọn đúng loại, canxi thường được dung nạp tốt. Một số tác dụng phụ nhẹ như nhức đầu, táo bón, nôn, buồn nôn… Các rối loạn nặng hơn nếu dùng canxi không thích hợp.

Tránh dùng quá liều

Bà bầu cần tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ. Không được tự ý sử dụng thêm canxi tránh quá liều canxi (quá 2500mg/ngày).

Khi phải sử dụng lượng lớn canxi, nên chia thành nhiều liều nhỏ trong ngày để đảm bảo hấp thu.

=> Việc bổ sung đáp ứng nhu cầu canxi mà mẹ bầu qua chế độ ăn uống hợp lí từ kết hợp với sản phẩm bổ sung canxi phù hợp đều được tổ chức y tế thế giới (WHO) và Bộ Y Tế Việt Nam khuyến khích.

Theo hical.vn